Ngày đăng: 06/01/2008 lúc 4:10 PM
Chương trình “Khám phá Nhật Bản” (KPNB) do Tổng Lãnh sự quán Nhật Bản tại TP.HCM, Công ty Bảo hiểm Nhân thọ Dai-ichi Việt Nam ("Dai-ichi Life Việt Nam") và Báo Thanh Niên phối hợp thực hiện đã đi hết chặng đường của mình. Gần 1 năm qua, chúng tôi, những người thực hiện chuyên đề này đã cố gắng chuyển tải đến bạn đọc những thông tin đặc sắc nhất về văn hóa, kinh tế và những yếu tố đã làm nên bản sắc Nhật Bản.
Từ sự đặc sắc của văn hóa
Ngay sau bài đầu tiên giới thiệu về chương trình, KPNB đã giới thiệu với bạn đọc về thơ Haiku – một thể thơ khá gần gũi với người Việt Nam và được mệnh danh “thể thơ nhỏ gọn nhất thế giới”. Thơ Haiku mang đến cho những người đồng cảm với nó những cảm nhận thật gần gũi, như nhà báo Phạm Thu Nga chia sẻ: “giữa cái nóng hầm hập của Sài Gòn đầu hè, giữa tiếng xe cộ ồn ã từ ngoài đường phố không ngớt dội vào, chúng tôi mơ màng về một nước Nhật cổ kính, có tuyết rơi, hoa đào, cành khô, chiều thu, ao cũ... ” (Thơ Haiku-vẻ đẹp tinh tế).
Trong hành trình KPNB, “ẩm thực” cũng là một nét văn hóa độc đáo, thú vị. Ở đó, chúng ta phát hiện ra rằng bữa ăn của người Nhật luôn được trưng bày đầy tính nghệ thuật, vừa để kích thích sự ngon miệng, vừa tăng tính thẩm mỹ và tạo sự gần gũi với thiên nhiên. Có người từng nói rằng, nhìn trên mâm cơm của Nhật Bản, ta có thể liên tưởng đến "có một chút gì đó của núi, và một chút gì đó từ biển cả". Chính vì điều đó, bữa ăn của người Nhật không chỉ là “tác phẩm nghệ thuật” mà còn chứa cả “nghệ thuật trường thọ”. Có thể nói, đó là một trong những lý do mà Nhật Bản là một trong những quốc gia có tuổi thọ cao nhất thế giới hiện nay.
Văn hóa hiện đại của Nhật Bản cũng độc đáo không kém văn hóa truyền thống mà Anime và Manga (truyện tranh và phim hoạt hình) là những điển hình. Người Nhật xây dựng cả bảo tàng lớn cho loại hình giải trí này và hàng năm thu hút được đông đảo lượng fan hâm mộ trên toàn thế giới đến đây để chiêm ngưỡng những thành tựu của chúng.
Giới trẻ Nhật với khuynh hướng thời trang “không giống ai” như Harajuku và Cosplay (mốt giống các nhân vật truyện tranh, video game)… cũng ảnh hưởng đến gu thời trang của giới trẻ toàn thế giới. Tuy nhiên, điều đáng trân trọng là “dù hết sức hiện đại và cá tính trong những bộ trang phục đường phố, nhưng các thiếu nữ Nhật Bản vẫn hết sức trân trọng chiếc áo kimono truyền thống, vào những dịp đặc biệt như lễ tết, đám cưới, là lúc các cô gái khoác lên mình loại trang phục truyền thống độc đáo này .” (Thụy Miên)
Đến tinh thần Nhật Bản
Cũng trong chuyên đề KPNB, bên cạnh những thông tin về thương mại giữa Việt Nam – Nhật Bản, tình hình đầu tư của Nhật Bản tại Việt Nam, thì thú vị nhất có lẽ là cùng bạn đọc khám phá những yếu tố đã tạo nên thương hiệu “Nhật Bản” uy tín trên thế giới.
Tác giả Nguyễn Lương Hải Khôi trong bài viết “Thay đổi số phận bằng tinh thần chuyên nghiệp” đã không ngần ngại thừa nhận rằng “ Ấn tượng sâu sắc nhất của không ít người Việt Nam khi tìm hiểu lịch sử Nhật Bản là quá trình hiện đại hóa thần kì của nó .” Và “ Nước Nhật tự hào vì đã tự thay đổi số phận của mình bằng tinh thần chuyên nghiệp, mà trước tiên là chuyên nghiệp trong học tập. Ở Nhật, dù bạn làm nghề bồi bàn hay phát báo đi nữa, bạn cũng phải học tập một cách nghiêm túc để hoàn thành tốt công việc của mình . Họ đã học là không học nửa vời, không học vì bằng cấp, mà học đến nơi đến chốn, học đến lúc thấu suốt mọi mặt của vấn đề. ”
Khi đi cùng KPNB suốt gần 30 chuyên đề, chúng tôi thật sự đồng cảm với nhận xét này.
Không chỉ tinh thần học hỏi, thái độ làm việc cũng là một trong những yếu tố tạo nên Nhật Bản ngày hôm nay. Người Nhật ý thức rằng đất nước họ nghèo về tài nguyên khoáng sản nên không thể làm giàu bằng tài nguyên thiên nhiên hay xuất khẩu nông sản như các nước khác. Đó cũng là lý do mà Takayuki Togo – một thanh niên Nhật thế hệ 8x đang sống và làm việc tại VN tự hào khẳng định: “Chỉ có lao động chăm chỉ và nghiên cứu mới tạo ra của cải, làm giàu cho bản thân và cho đất nước. Với người Nhật, lao động là nguồn tài sản quý giá nhất, dồi dào nhất.”
Và, sẽ rất thiếu sót nếu nói về Nhật Bản mà bỏ qua ý thức và tinh thần phục vụ của người Nhật. Có thể nói, chính tinh thần phục vụ trong kinh doanh và ý thức của mỗi người dân đối với đời sống xã hội cũng góp phần không nhỏ tạo nên chất lượng của một xã hội hiện đại, một Nhật Bản như chúng ta nhìn thấy hôm nay.
Hành trình “Khám phá Nhật Bản” qua Báo Thanh Niên khép lại ở đây. Xin cám ơn những độc giả đã theo dõi và đồng hành cùng chúng tôi suốt chặng đường này trong năm qua.
(Ảnh 1: Ngôi Đền tại Osaka, Nhật Bản - Photographer Nguyễn Anh Hùng
Ảnh 2: Thiếu nữ Nhật Bản
Ảnh 3: Các cao ốc tại Tokyo)
Theo Báo Thanh Niên
Số ra ngày 06/01/2008